استفاده از شمعهای «دوگانهسوز» یا به اصطلاح تخصصیتر، شمعهای مناسب برای گاز (CNG/LPG)، یکی از نکات فنی بسیار مهم برای مالکان خودروهای گازسوز است.
در ادامه، کاربرد، تفاوت و چرایی استفاده از این شمعها را بررسی میکنیم:
چرا شمع معمولی برای موتورهای گازسوز مناسب نیست؟
گاز طبیعی (CNG) نسبت به بنزین تفاوتهای فیزیکی و شیمیایی مهمی دارد که باعث میشود شمعهای استاندارد بنزینی زودتر مستهلک شوند:
- دمای احتراق بالاتر: دمای حاصل از سوختن گاز در سیلندر بیشتر از بنزین است. این حرارت بالاتر باعث میشود الکترودهای شمع معمولی زودتر ذوب یا خورده شوند. (دفرمه شدن الکترود).
- ولتاژ بالاتر برای جرقه: مقاومت الکتریکی مخلوط گاز و هوا در لحظه احتراق بیشتر از بنزین است. بنابراین، برای ایجاد جرقه در موتورهای گازسوز، ولتاژ بالاتری نیاز است. شمعهای معمولی ممکن است در تامین این ولتاژ ضعیف عمل کنند که منجر به «میسفایر» (احتراق ناقص) میشود.
- خشک بودن گاز: برخلاف بنزین که خاصیت روانکنندگی کمی دارد، گاز کاملاً خشک است و هیچگونه خاصیت خنککنندگی یا روانکنندگی برای سوپاپها و فضای احتراق ندارد.
کاربرد و ویژگیهای شمعهای دوگانهسوز چیست؟
شمعهای مخصوص خودروهای دوگانهسوز برای مقابله با شرایط سخت بالا طراحی شدهاند. ویژگیهای اصلی آنها عبارتند از:
- الکترودهای مقاوم در برابر حرارت (ایریدیوم یا پلاتینیوم): شمعهای دوگانهسوز معمولاً از آلیاژهای خاصی مثل ایریدیوم (Iridium) یا پلاتینیوم (Platinum) در نوک الکترود استفاده میکنند. این مواد نقطه ذوب بسیار بالاتری دارند و در برابر دمای شدید موتورهای گازسوز بسیار مقاومتر هستند.
- قابلیت هدایت الکتریکی بالا: این شمعها به گونهای طراحی شدهاند که با ولتاژ پایینتر، جرقه قویتری تولید کنند. این باعث میشود موتور در حالت گازسوز، نرمتر کار کند و ریپ نزند.
- طول عمر بیشتر: به دلیل استفاده از آلیاژهای مقاوم، طول عمر این شمعها در خودروهای دوگانهسوز بسیار بیشتر از شمعهای مسی معمولی (نیکلی) است. شمعهای معمولی در خودروی گازسوز ممکن است بعد از ۱۰ هزار کیلومتر مستهلک شوند، اما شمعهای ایریدیوم تا ۶۰ هزار کیلومتر یا بیشتر دوام میآورند.
- کاهش فشار به کوئل: به دلیل طراحی بهینه الکترودها، فشار کمتری به سیستم جرقهزنی (کوئل و وایر) وارد میشود که باعث افزایش عمر قطعات برقی موتور میشود.
مزایای استفاده از شمع مخصوص دوگانهسوز
اگر خودروی شما دوگانهسوز است، استفاده از این شمعها منجر به موارد زیر میشود:
- رفع ریپ زدن و عطسه در حالت گاز: موتور نرمتر کار میکند.
- شتابگیری بهتر: احتراق کاملتر باعث میشود افت توان موتور در حالت گازسوز کمتر حس شود.
- کاهش مصرف سوخت: احتراق بهینه به معنای استفاده بهتر از انرژی سوخت است.
- کاهش استهلاک قطعات: جلوگیری از آسیب به کوئل و کاهش احتمال آسیب به سرسیلندر.
نکته طلایی برای خرید
وقتی برای خرید شمع به فروشگاه میروید، فروشنده ممکن است به شما شمعهای «سوزنی» یا «ایریدیوم» پیشنهاد دهد.
- نکته: هر شمع سوزنی لزوماً برای گاز عالی نیست. اما اکثر شمعهای ایریدیوم پایه بلند یا کوتاه (بسته به نوع موتور) گزینههای بسیار خوبی برای خودروهای گازسوز هستند.
- حتماً به «گپ» (Gap) شمع دقت کنید: در خودروهای گازسوز، گاهی اوقات تعمیرکاران حرفهای گپ شمع را کمی کمتر از حالت بنزینی تنظیم میکنند. تا جرقه راحتتر و در ولتاژ پایینتر زده شود. (حتماً با مکانیک مشورت کنید).
